Dzisiaj jest

środa,
20 września 2017

(263. dzień roku)

Liturgia słowa

Czytania:

  • Ewangelia:

Święta

Środa, XXIV Tydzień zwykły Rok A, I Wspomnienie Św

Wyszukiwanie

Licznik

Liczba wyświetleń strony:
12398

Statystyki

;

Sonda



Zegar

Historia Parafii MB Pocieszenia w Wierzchosławicach

 

Z badań nad dziejami osadnictwa można wnioskować, że parafia Wierzchosławice powstała w pierwszej połowie XIII w., a jej fundatorem był komes Strzeszek z rodu Sulimów, do którego wieś należała. Najstarsza historyczna wzmianka o istnieniu parafii św. Wojciecha w Wierzchosławicach pochodzi z 1326 r., dokument informuje o płacenia dziesięciny papieskiej z dochodów parafii. Z wysokości opłat można wnioskować, że parafia była już dosyć duża i zamożna, a jej początki sięgają okresu wcześniejszego. Natomiast dokumenty z XVI w. wymieniają miejscowości, które obejmowała parafia, były to: Wierzchosławice, Bogumiłowice, Gosławice, Komorów, Ostrów i cześć Rudki, druga część tej miejscowości należała do parafii Radłów. Administracyjnie parafia wchodziła w skład diecezji krakowskiej i archidiakonatu krakowskiego. Natomiast siedziba dekanatu zmieniała się, początkowo był to Tarnowiec, następnie w Zbylitowska Góra oraz Wojnicz. W roku 1494 Jan Amor Tarnowski, właściciel Wierzchosławic, za zgodą biskupa krakowskiego i arcybiskupa gnieźnieńskiego, przyłączył parafię do ufundowanej przez Tarnowskich kolegiaty w Tarnowie, zamienionej później na prepozyturę, jednocześnie ustanawiając w niej nową kanonię Św. Barbary. W 1498 r. Tarnowski wystawił nowy przywilej dla tej prebendy, w którym między innymi powołał dla parafii wikariusza wieczystego. Ksiądz ten zajmował się duszpasterstwem z ramienia kanonika tarnowskiego, właściciela wspomnianej prebendy. Wikariusz podlegał dziekanowi wojnickiemu. Kolegiatę tarnowską zniesiono dopiero w 1789 r., a kościołowi w Wierzchosławicach nadano wtedy prawa parafii.

 

Dokumenty z połowy XV w. potwierdzają istnienie we wsi drewnianego kościoła pod wezwaniem św. Wojciecha, w którego pobliżu stała dzwonnica z dwoma dzwonami, natomiast wokół kościoła rozciągał się cmentarz, co było wówczas powszechnie spotykane. Kościół wyposażony był w trzy ołtarze, w dokumentach odnotowano znaczną liczbę szat i naczyń liturgicznych. Podczas potopu szwedzkiego, a dokładnie podczas najazdu wojsk Rakoczego, drewniany kościół został spalony przez Kozaków. Nowy, również drewniany, został zbudowany w 1664 r., początkowo miał skromne wyposażenie, jednak w połowie XVIII w. posiadał już pięć drewnianych rzeźbionych ołtarzy oraz liczne szaty i naczynia liturgiczne. W 1747 r. dobudowano do kościoła murowaną kaplicę pod wezwaniem Pocieszenia Najświętszej Marii Panny, jednocześnie powołano Bractwo M. B. Pocieszenia, a od 1754 r. ustanowiono przy nim kapelana.

 

Co najmniej od XV w. przy kościele parafialnym funkcjonowała szkoła nauki elementarnej z własnym budynkiem i nauczycielem. Uczono w niej synów chłopskich czytania, pisania i śpiewu kościelnego. Nauczyciel kierował także chórem parafialnym, przy pomocy kantora, obaj byli opłacani przez księdza. W połowie XVIII w. nie ma już wzmianki o budynku szkolnym, a funkcje nauczyciela pełnił organista ucząc kilku chłopców. W podobnym czasie co szkoła powstał szpital dla ubogich, czyli przytułek dla całkiem pozbawionych środków do życia starców i ludzi kalekich. Początkowo ubodzy utrzymywali się wyłącznie z jałmużny, ale w początku XVII w. przeznaczono na utrzymanie szpitala dziesięcinę od zagrodników z Woli.

 

Pierwszy rozbiór Polski w 1772 r. spowodował zmiany w administracji kościelnej, ta część Polski, w tym Wierzchosławice, która dostała się pod panowanie austriackie utworzyło tzw. Galicję, natomiast Kraków, stolica diecezji, pozostał poza jej granicami. Na żądanie władz austriackich biskup krakowski Ignacy Kajetan Sołtyk utworzył osobny oficjałat dla tych ziem diecezji krakowskiej, które zostały włączone do Galicji. Następnie przemianowano go na diecezję z siedzibą w Tarnowie, cały proces objął lata 1778-1785. Zaborca przerwał kontakty duchowieństwa z Rzymem, wszelkie kontakty z kurią rzymską odbywały się za pośrednictwem i pod kontrolą państwa. Po powstaniu diecezji tarnowskiej, Wierzchosławice należały do dekanatu i prepozytury tarnowskiej, następnie wraz z Tarnowem, do dekanatu pilzneńskiego, i ponownie do wznowionego dekanatu tarnowskiego. W następnych latach przynależność zmieniano na dekanat tuchowski i wojnicki.

 

W latach 1789-1815 proboszczem Wierzchosławic był ks. Jan Księżak, za jego rządów w parafii, 30 września 1797 r. wybuchł w kościele wielki pożar, było to dokładnie o godzinie 14.00. Ogień przedostał się z pobliskiej kuźni i pochłonął kościół z całym sprzętem i dokumentami parafialnymi oraz plebanię. Ocalała tylko murowana, sklepiona kaplica, w której później odprawiano msze. Po pożarze podjęto decyzję o budowie kościoła, ale już murowanego. Prace budowlane prowadzono w latach 1811-1818, przy znacznej pomocy finansowej księcia Eustachego Sanguszki, ówczesnego właściciela wsi. Konsekracja nowego kościoła miała miejsce 25 kwietnia 1825 r. a dokonał jej biskup tarnowski Tomasz Ziegler. Kościół otrzymał wezwanie Pocieszenia Błogosławionej Marii Panny. Plebania, również murowana, została wybudowana w 1830 r. za czasów ks. Tomasza Dziadulińskiego, który był proboszczem w latach 1816-1835.

 

Kolejnym proboszczem w latach 1836-1849 był ks. Wawrzyniec Bielański. W okresie jego pracy w parafii nastąpiło częściowe zniszczenie nowego kościoła. W 1844 r. uderzenie pioruna w krzyż na wieży kościelnej wywołało pożar. Spłonęła wieża oraz dach, natomiast udało się uratować wnętrze kościoła. Kolejnym proboszczem w Wierzchosławicach, w latach 1850-1864, był ks. Medard Neronowicz, za jego staraniem książe Władysław Sanguszko sfinansował budowę szkoły. Natomiast w 1851 r. odrestaurowano cały kościół i wykonano kamienną posadzkę. Ks. Neronowicz zmarł w Wiedniu w 1864 r., a po sprowadzeniu zwłok do Wierzchosławic, wybudowano nad jego grobem kapliczkę.

 

Po ks. Neronowiczu proboszczem do 1887 r. był ks. Leonard Rybicki, a kolejnym proboszczem od 1887 do 1942 r. był ks. Józef Franczak. W okresie jego pracy duszpasterskiej w latach 1919-1924 odrestaurowano kościół, a w latach 1920-1921 wybudowano nową murowaną plebanię. W związku z tym, że stare dzwony zostały zabrane przez wojsko podczas pierwszej wojny światowej, zorganizowano składkę i zakupiono nowe trzy dzwony, których poświęcenie odbyło się 18 kwietnia 1924 r. W 1925 r. zamówiono nowe organy. W 1929 r. wymalowano kościół według projektu prof. Karola Polityńskiego. Prace malarskie wykonali Mieczysław i Wiktor Iwaniccy oraz Bronisław Gawlik. W roku 1930 ułożono nowa posadzkę kamionkową, natomiast w 1931 r. w prezbiterium ufundowano ławki i tron biskupi. W okresie międzywojennym na terenie parafii Wierzchosławice odywały się uroczystości ludowe związane z faktem urodzenia i zamieszkania na terenie parafii Wincentego Witosa, a na cmentarzu wybudowano rodzinną kaplicę w której pochowano Witosa.

 

Po drugiej wojnie światowej w 1947 r. proboszczem został ks. Jan Rysiewicz i był nim aż do1971 r. Okres jego pracy przypadł na trudne czasy walki z Kościołem. Kolejnym proboszczem Wierzchosławic w latach 1971-1992 był ks. Piotr Wenda. Za jego staraniem wybudowano ołtarz dostosowany do nowej liturgii, odnowiono polichromie na ścianach, założono ogrzewanie w kościele i na plebani, wyremontowano dach i wieżę, które pokryto blachą miedzianą, przeprowadzono renowację organów. Wybudowano nową plebanię, którą poświęcono w 1990 r., oraz powiększono cmentarz parafialny.

 

Od 1992 r. proboszczem jest ks. Stanisław Wdowiak. Jego praca duszpasterska w parafii związana jest z całą listą inwestycji do jakich należy zaliczyć wybudowanie nowego Domu Parafialnego oraz kaplicy na cmentarzu, rozbudową zakrystii oraz pomalowaniem kościoła z zewnątrz. W 2007 roku przygotowano projekt gruntownej renowacji kościoła, która ma objąć odgrzybienie fundamentów, zainstalowanie nowego ogrzewania, odnowienie polichromii oraz renowację organów.